گیج فشار روغنی (مانومتر روغنی) | خرید، مشخصات فنی و استعلام قیمت
گیج فشار روغنی که در صنعت با نام‌های مانومتر روغنی، گیج فشار گلیسیرینی یا Liquid-Filled Pressure Gauge نیز شناخته می‌شود، نوعی فشارسنج است که فضای داخلی بدنه آن با مایع — معمولاً گلیسیرین — پر شده است. این مایع ارتعاشات، ضربان فشار و شوک مکانیکی را میرا می‌کند و عمر مکانیزم داخلی را به‌طور قابل‌توجهی افزایش می‌دهد.
پایپ فیتینگ انواع گیج فشار روغنی را در سایزهای مختلف، محدوده‌های فشاری متنوع و با اتصالات NPT یا BSP مطابق استانداردهای EN 837-1 و ASME B40.100 عرضه می‌کند. برای سایر اقلام ابزار دقیق، اقلام کنترلی و ابزار دقیق را ببینید.
گیج فشار روغنی چیست و چگونه کار می‌کند؟
اصل کار گیج فشار روغنی مانند گیج فشار خشک است: فشار سیال وارده، یک لوله بوردون (Bourdon Tube) را خم می‌کند و این خمش از طریق مکانیزم داخلی به حرکت عقربه روی صفحه مدرج تبدیل می‌شود. تفاوت اساسی در وجود مایع داخل بدنه است.
مایع داخل چه کاری انجام می‌دهد؟
- ارتعاشات مکانیکی خط لوله را جذب می‌کند تا عقربه ثابت و خوانا بماند
- ضربان فشار (Pressure Pulsation) ناشی از پمپ‌ها یا کمپرسورها را میرا می‌کند
- از ورود رطوبت و گردوغبار به مکانیزم داخلی جلوگیری می‌کند
- دمای اجزای متحرک را تنظیم می‌کند و از گرمازدگی مکانیزم جلوگیری می‌کند
مشخصات فنی
| پارامتر | مشخصه |
|---|
| نوع المان اندازه‌گیری | لوله بوردون (Bourdon Tube) — رایج‌ترین نوع |
| مایع پرکننده | گلیسیرین (Glycerin) — رایج‌ترین | روغن سیلیکون | روغن معدنی (بسته به کاربرد) |
| استانداردهای مرجع | EN 837-1 (اروپایی) | ASME B40.100 (آمریکایی) |
| کلاس دقت رایج صنعتی | ±1.6% of full span طبق EN 837-1 |
| سایز دیال | 40، 63، 100، 150 میلی‌متر (بسته به مدل) |
| دمای محیط کاری | معمولاً −20 تا +60°C — مطابق دیتاشیت سازنده بررسی شود |
| دمای سیال اندازه‌گیری | مطابق دیتاشیت سازنده — بسته به نوع مایع داخل |
| نوع اتصال | NPT یا BSP (بسته به مدل) |
| محل اتصال | پایین (Bottom Mount) یا پشت (Back Mount) |
| درجه حفاظت | معمولاً IP65 / NEMA 4X در مدل‌های صنعتی — مطابق دیتاشیت تأیید شود |
| جنس بدنه | استنلس استیل 304 | برنج | فولاد — بسته به مدل |
| محدوده فشاری | مطابق سفارش — بسته به سازنده و مدل |
⚠️ نکته مهم: مقادیر دقیق دما، فشار، دقت و محدوده کاری هر مدل به سازنده، گرید متریال و شرایط سرویس بستگی دارد. قبل از سفارش، دیتاشیت سازنده را بررسی کنید.
انواع مایع پرکننده — کدام را انتخاب کنیم؟
| مایع پرکننده | ویژگی اصلی | مناسب برای | محدودیت مهم |
|---|
| گلیسیرین (Glycerin) | شفاف، ویسکوزیته مناسب، غیرسمی، هزینه پایین | اکثر کاربردهای صنعتی عمومی — آب، روغن، هوا، گاز | ناسازگار با اکسیدکننده‌های قوی مثل اکسیژن، کلر، آب اکسیژنه |
| روغن سیلیکون (Silicone Oil) | دامنه دمایی وسیع‌تر، ویسکوزیته پایدار | دماهای بسیار بالا یا پایین که گلیسیرین مناسب نیست | ناسازگار با برخی پلاستیک‌ها و الاستومرها |
| روغن معدنی (Mineral Oil) | مقاومت شیمیایی خوب | محیط‌هایی که گلیسیرین با سیال سازگار نیست | بررسی سازگاری با سیال اندازه‌گیری الزامی است |
| هالوکربن (Halocarbon) | بی‌اثر شیمیایی | سرویس اکسیژن، کلر — سیالات اکسیدکننده | انفجاری در تماس با آلومینیوم و منیزیم |
انواع اتصال و نصب
- اتصال پایینی (Bottom Mount / Lower Mount): اتصال از زیر دیال — رایج‌ترین نوع برای نصب روی خط لوله افقی یا عمودی
- اتصال پشتی (Back Mount / Rear Mount): اتصال از پشت دیال — مناسب برای نصب روی پانل کنترل
- اتصال پشتی با فلنج (Flanged Back Mount): برای نصب دائمی روی پانل‌های کنترل صنعتی
مقایسه گیج فشار روغنی و خشک
| ویژگی | گیج فشار روغنی | گیج فشار خشک |
|---|
| مقاومت در برابر ارتعاش | ✅ عالی | ❌ ضعیف |
| مقاومت در برابر ضربان فشار | ✅ عالی | ❌ ضعیف — عقربه می‌لرزد |
| مقاومت در برابر رطوبت | ✅ بالا (مایع مانع ورود بخار آب می‌شود) | ⚠️ محدود |
| عمر مکانیزم | ✅ طولانی‌تر | ⚠️ کوتاه‌تر در محیط‌های پرارتعاش |
| قرائت در دمای پایین | ⚠️ گلیسیرین در دمای پایین غلیظ می‌شود | ✅ مشکل ندارد |
| قیمت | ⚠️ کمی بالاتر | ✅ پایین‌تر |
| نگهداری | در صورت نشت مایع، نیاز به تعویض | ساده‌تر |
نتیجه: در محیط‌های دارای ارتعاش، ضربان فشار یا رطوبت بالا، گیج روغنی به‌وضوح انتخاب بهتری است. در محیط‌های آرام و با دمای بسیار پایین، گیج خشک کافی است.
کاربردها
گیج فشار روغنی در محیط‌هایی کاربرد دارد که ارتعاش، ضربان فشار یا شرایط سخت محیطی وجود دارد:
پمپ‌خانه‌ها و سیستم‌های هیدرولیک: ضربان فشار ناشی از پمپ‌های رفت‌وبرگشتی (Reciprocating) گیج‌های خشک را سریعاً خراب می‌کند. گیج روغنی در این محیط ضروری است.
کمپرسورها: ارتعاشات بالای کمپرسورهای رفت‌وبرگشتی و پیستونی، گیج فشار روغنی را به انتخاب استاندارد برای این تجهیزات تبدیل کرده است.
صنایع نفت، گاز و پتروشیمی: در خطوط انتقال، واحدهای فرآیندی پالایشگاه‌های آبادان، اصفهان و تبریز، و مجتمع‌های عسلویه، جایی که شرایط کاری سخت است.
سیستم‌های آبرسانی و پمپاژ شهری: در ایستگاه‌های پمپاژ آب تهران، مشهد، اصفهان و شیراز که پمپ‌های بزرگ ارتعاش ایجاد می‌کنند.
صنایع ساختمانی و موتورخانه: روی پمپ‌های گرمایش، سیستم‌های تهویه و دستگاه‌های تراکمی.
تجهیزات سیار و ماشین‌آلات: در تجهیزاتی که خود دائماً در حال حرکت هستند (جرثقیل، بیل مکانیکی، تجهیزات حفاری).
نکات کلیدی انتخاب
۱. محدوده فشار (Range) را درست انتخاب کنید: فشار کاری عادی سیستم باید حدود ۵۰ تا ۶۵ درصد مقیاس کامل گیج باشد. اگر فشار عادی سیستم ۶ بار است، گیج با مقیاس ۱۰ بار مناسب است — نه ۶ بار و نه ۲۵ بار.
۲. نوع مایع پرکننده را با سیال تطبیق دهید: برای سرویس اکسیژن یا کلر، از گلیسیرین استفاده نکنید — هالوکربن یا روغن سیلیکون انتخاب صحیح است. برای سایر سرویس‌های عمومی، گلیسیرین استاندارد است.
۳. جنس اتصال و لوله بوردون را با سیال تطبیق دهید: سیالات خورنده → اتصال و لوله بوردون از جنس استنلس استیل. سیالات معمولی → برنج معمولاً کافی است. مطابق دیتاشیت سازنده بررسی شود.
۴. سایز دیال را با فاصله خواندن تطبیق دهید: 63 میلی‌متر برای نصب نزدیک و خواندن از فاصله کم. 100 میلی‌متر برای کاربرد عمومی — رایج‌ترین انتخاب. 150 میلی‌متر برای خواندن از فاصله زیاد یا پانل‌های کنترل.
۵. لوپ (Loop) را فراموش نکنید: برای سرویس بخار یا سیالات با دمای بالا، یک لوپ استنلس استیل (Siphon) قبل از گیج نصب کنید تا دمای سیال ورودی کاهش یابد و به مکانیزم داخلی آسیب نرسد.
استانداردهای مرجع
- EN 837-1: استاندارد اروپایی برای گیج‌های فشار از نوع لوله بوردون — کلاس دقت، ابعاد دیال، الزامات طراحی ایمنی (Pattern S1، S2، S3) و محدوده فشاری تا ۱۶۰۰ بار را تعریف می‌کند
- ASME B40.100: استاندارد آمریکایی برای گیج‌های فشار از نوع المان الاستیک — معادل EN 837-1 در سیستم واحدهای آمریکایی (PSI، NPT، اینچ)
سوالات متداول (FAQ)
تفاوت گیج فشار روغنی و خشک چیست؟
گیج روغنی فضای داخلی بدنه‌اش با مایع (معمولاً گلیسیرین) پر شده که ارتعاشات و ضربان فشار را میرا می‌کند و عمر مکانیزم را افزایش می‌دهد. گیج خشک فضای داخلی خالی دارد، ارزان‌تر است اما در محیط‌های پرارتعاش سریع خراب می‌شود.
چرا گیج فشار روغنی روی پمپ نصب می‌شود؟
پمپ‌ها — به‌خصوص پمپ‌های رفت‌وبرگشتی — ضربان فشار و ارتعاش ایجاد می‌کنند که گیج خشک را در مدت کوتاهی خراب می‌کند. مایع داخل گیج روغنی این نوسانات را جذب می‌کند و خوانایی و عمر گیج را حفظ می‌کند.
آیا می‌توان از گیج فشار روغنی برای سرویس اکسیژن استفاده کرد؟
خیر — گلیسیرین و اکسیژن ترکیب خطرناکی هستند. برای سرویس اکسیژن باید از گیج با مایع پرکننده هالوکربن که سازگار با اکسیژن است استفاده شود. این موضوع از منابع معتبر مثل NOSHOK تأیید شده است.
کلاس دقت ۱.۶ در گیج فشار یعنی چه؟
کلاس دقت ±1.6% of full span طبق EN 837-1 یعنی خطای اندازه‌گیری در هر نقطه از مقیاس نباید از ۱.۶ درصد از کل بازه اندازه‌گیری بیشتر باشد. مثلاً در گیج ۱۰ بار، خطا نباید از ۰.۱۶ بار تجاوز کند.
آیا گیج فشار روغنی نیاز به کالیبراسیون دارد؟
بله. مثل هر ابزار اندازه‌گیری، گیج فشار باید به‌صورت دوره‌ای کالیبره شود. فاصله کالیبراسیون بسته به اهمیت سرویس و الزامات سیستم مدیریت کیفیت (مثل ISO 9001) تعیین می‌شود.
اگر مایع داخل گیج نشت کند چه باید کرد؟
گیج باید تعویض شود. نشت مایع نشانه آسیب به بدنه یا پلاگ تهویه است. ادامه استفاده از گیج بدون مایع، مزیت اصلی آن (میرایی ارتعاش) را از بین می‌برد.
لوپ (Loop) چیست و چه زمانی باید استفاده شود؟
لوپ یا سایفون (Siphon) یک لوله حلقوی است که قبل از گیج نصب می‌شود. وقتی سیال دمای بالا (مثل بخار) دارد، لوپ اجازه می‌دهد سیال خنک شود قبل از اینکه به مکانیزم داخلی گیج برسد. بدون لوپ، دمای بالا می‌تواند مایع داخل گیج را تبخیر یا مکانیزم را آسیب بزند.
سایز دیال ۶۳ یا ۱۰۰ میلی‌متر — کدام را انتخاب کنیم؟
اگر گیج از فاصله نزدیک خوانده می‌شود و فضا محدود است، ۶۳ میلی‌متر کافی است. برای کاربردهای عمومی و خواندن از فاصله متوسط، ۱۰۰ میلی‌متر رایج‌ترین و توصیه‌شده‌ترین انتخاب است. برای پانل‌های کنترل بزرگ یا خواندن از فاصله زیاد، ۱۵۰ میلی‌متر مناسب است.
قیمت و استعلام
قیمت گیج فشار روغنی به سایز دیال، محدوده فشاری، جنس بدنه و اتصال، نوع مایع پرکننده، برند تولیدکننده و نرخ ارز بستگی دارد. برندهای معتبر بین‌المللی مثل Wika، Ashcroft و NOSHOK نسبت به محصولات بی‌نام تفاوت قیمت قابل‌توجهی دارند اما دقت و قابلیت اطمینان بالاتری ارائه می‌دهند.
برای دریافت قیمت روز متناسب با مشخصات دقیق پروژه، با کارشناسان فروش پایپ فیتینگ تماس بگیرید.
محصولات مرتبط
- گیج فشار خشک — برای محیط‌های بدون ارتعاش
- لوپ (Siphon / Loop) — برای سرویس بخار و دمای بالا، قبل از گیج نصب می‌شود
- سوئیچ فشار (Pressure Switch) — برای قطع و وصل خودکار تجهیزات در فشار مشخص
- ترانسمیتر فشار — برای ارسال سیگنال ۴ تا ۲۰ میلی‌آمپر به سیستم کنترل
- شیر ایزولاسیون گیج (Gauge Valve / Root Valve) — برای جداسازی گیج از خط بدون توقف سیستم، در شیرآلات صنعتی
- اتصالات ابزار دقیق — در اقلام کنترلی و ابزار دقیق
خرید از پایپ فیتینگ
پایپ فیتینگ انواع گیج فشار روغنی (گلیسیرینی) را در سایزهای ۶۳، ۱۰۰ و ۱۵۰ میلی‌متر، با اتصالات NPT و BSP، در محدوده‌های فشاری متنوع و با برندهای معتبر عرضه می‌کند. کارشناسان فنی پایپ فیتینگ با مشاوره رایگان بر اساس نوع سیال، دما، فشار و شرایط محیطی پروژه، مناسب‌ترین مدل را پیشنهاد می‌دهند. ارسال به تهران، اصفهان، مشهد، شیراز، تبریز، اهواز، بندرعباس و سراسر ایران.
