شیرآلات فولادی کلاس 150 | قیمت، مشخصات فنی و انواع ولو کلاس 150
شیرآلات فولادی کلاس 150 در هر سیستم پایپینگ صنعتی با فشار کاری متوسط، انتخاب استاندارد مهندسان طراح است. این شیرآلات مطابق ASME B16.34 ردهبندی میشوند و از بدنه فولاد کربنی (A216 WCB) یا استنلس استیل (A351 CF8M) برای کنترل جریان سیالات در صنایع نفت، گاز، آب، بخار و پتروشیمی ساخته میشوند.
پایپ فیتینگ، انواع شیرآلات فولادی کلاس 150 — شامل گیت ولو، بال ولو، گلوب ولو، چک ولو، باترفلای ولو، استرینر، شیر اطمینان و پلاگ ولو — از برندهای معتبر Kitz، Orion، Nippon و OMB ایتالیا همراه با گواهی MTC (EN 10204/3.1) عرضه میکند. برای مشاهده کل خانواده شیرآلات صنعتی، صفحه شیرآلات صنعتی را ببینید.
کلاس 150 یعنی چه؟ تعریف دقیق و یک سوءتفاهم رایج
عدد «۱۵۰» در کلاس ۱۵۰، شماره کلاس است، نه مقدار فشار مجاز به PSI یا بار. این یکی از رایجترین سوءتفاهمها در بازار شیرآلات صنعتی ایران است.
طبق جداول رسمی ASME B16.34، شیرآلات کلاس 150 از جنس فولاد کربنی در دمای محیط (تا ۳۸ درجه سانتیگراد) این ظرفیتها را دارند:
- A216 WCB (ریختهگری): ۱۹.۶ بار (۲۸۵ PSI) در دمای محیط
- A105 (فورج): ۲۰ بار (۲۹۰ PSI) در دمای محیط
- A351 CF8M / 316SS: ۱۸.۳ بار (۲۶۵ PSI) در دمای محیط
⚠️ نکته حیاتی: با افزایش دما، ظرفیت فشاری کاهش مییابد. WCB در ۲۰۰ درجه سانتیگراد به حدود ۱۵.۳ بار و در ۴۰۰ درجه به حدود ۱۰.۲ بار میرسد. پیش از هر سفارش، جدول P-T Rating متناسب با متریال و دمای طراحی پروژه باید از ASME B16.34 بررسی شود. منابع معتبری مانند Wermac (wermac.org) و Engineering Toolbox (engineeringtoolbox.com) نیز جداول فشار-دما را برای مرجعیابی آسانتر ارائه میدهند.
مشخصات فنی شیرآلات فولادی کلاس 150
- استاندارد ردهبندی فشار-دما: ASME B16.34
- استاندارد ابعاد فاصله فلنج تا فلنج: ASME B16.10
- استاندارد تست فشار و نشتی: API 598
- سایز: NPS ½ تا ۲۴ اینچ (DN15 تا DN600)
- فشار کاری در دمای محیط (WCB): ~۱۹.۶ بار (۲۸۵ PSI)
- حداکثر دمای کاری (فولاد کربنی WCB): ۴۲۵ درجه سانتیگراد
- حداکثر دمای کاری (استنلس استیل CF8M): ~۴۵۰ درجه سانتیگراد
- گواهی مواد: MTC (EN 10204/3.1)
متریالهای رایج در ساخت شیرآلات فولادی کلاس 150
| متریال | استاندارد | نوع ساخت | فشار در دمای محیط | بهترین کاربرد |
| WCB | ASTM A216 | ریختهگری | ۱۹.۶ بار (۲۸۵ PSI) | نفت، گاز، آب، بخار معمولی |
| A105 | ASTM A105 | فورج | ۲۰ بار (۲۹۰ PSI) | شیرآلات فورج فشار بالا، سایز کوچک |
| LCB | ASTM A352 | ریختهگری | ۱۹.۶ بار (۲۸۵ PSI) | دماهای پایین (کرایوژنیک، LNG) |
| CF8 | ASTM A351 | ریختهگری | ~۱۹ بار (۲۷۵ PSI) | صنایع غذایی، دارویی (استنلس ۳۰۴) |
| CF8M | ASTM A351 | ریختهگری | ~۱۸.۳ بار (۲۶۵ PSI) | محیط دریایی، خورنده (استنلس ۳۱۶) |
| F304 | ASTM A182 | فورج | ~۱۹ بار | صنایع شیمیایی (فورج استنلس ۳۰۴) |
| F316 | ASTM A182 | فورج | ~۱۸.۳ بار | محیط کلراید بالا (فورج استنلس ۳۱۶) |
انتخاب بین WCB و CF8M: برای سیالات معمولی (آب، بخار، نفت و گاز غیرخورنده) WCB اقتصادیترین انتخاب است. CF8M زمانی الزامی است که سیال خورنده، کلراید بالا یا محیط دریایی وجود داشته باشد. کتاب مرجع Crane TP-410 (Flow of Fluids) راهنمای تخصصی انتخاب متریال برای سیالات مختلف را ارائه میدهد.
انواع شیرآلات فولادی کلاس 150
بال ولو — شیر توپی (Ball Valve)
با چرخش ۹۰ درجه اهرم، جریان را کاملاً باز یا بسته میکند. در حالت باز، افت فشار تقریباً صفر است (Full Bore). استاندارد اصلی: API 608 (کاربردهای فرآیندی) و API 6D (خطوط انتقال).
گیت ولو — شیر کشویی (Gate Valve)
برای قطع و وصل کامل خطوط بزرگ. در حالت کاملاً باز، مسیر جریان مستقیم و افت فشار بسیار پایین است. برای Throttling (کنترل تدریجی دبی) مناسب نیست. استاندارد: API 600.
گلوب ولو — شیر کروی (Globe Valve)
تنها نوعی از شیرآلات کلاس 150 که برای تنظیم دقیق و تدریجی دبی (Throttling) طراحی شده. افت فشار بالاتری نسبت به بال ولو و گیت ولو دارد. استاندارد: BS 1873 و API 602.
چک ولو — شیر یکطرفه (Check Valve)
عملکرد خودکار بدون نیاز به دخالت اپراتور. از جریان معکوس جلوگیری میکند. در دو نوع رایج: Swing Check (برای جریان افقی) و Dual Plate Wafer (برای فضای محدود).
باترفلای ولو — شیر پروانهای (Butterfly Valve)
فشردهترین و سبکترین گزینه برای قطرهای بزرگ. در نوع ویفری (Wafer) بین دو فلنج نصب میشود. برای خطوط بزرگ آب، فاضلاب و تهویه مطبوع اقتصادیترین انتخاب است.
استرینر — شیر صافی (Strainer)
برای فیلتر کردن ذرات جامد معلق در سیال. معمولاً در نوع Y شکل، پیش از شیرآلات کنترلی، پمپها و فلومترها نصب میشود تا از آسیب تجهیزات پاییندست جلوگیری کند.
شیر اطمینان — Safety Relief Valve (SRV)
حیاتیترین المان ایمنی سیستم فشاری. بهطور خودکار در صورت افزایش فشار از حد مجاز، فشار اضافه را تخلیه میکند. کالیبراسیون دقیق و بازرسی دورهای الزامی است.
پلاگ ولو — شیر سماوری (Plug Valve)
با مکانیزم پلاگ استوانهای یا مخروطی، بهترین انتخاب برای سیالات ویسکوز، دوغابها و سیالاتی است که به سایر شیرآلات آسیب میزنند.
مقایسه سریع انواع شیرآلات فولادی کلاس 150
| نوع شیر | عملکرد اصلی | سرعت عمل | افت فشار در حالت باز | Throttling | استاندارد |
| بال ولو | قطع/وصل سریع | بسیار سریع (۹۰°) | بسیار کم (Full Bore) | ضعیف | API 608 / API 6D |
| گیت ولو | قطع/وصل کامل | کند (چند دور) | تقریباً صفر | ضعیف | API 600 |
| گلوب ولو | کنترل دقیق دبی | کند | بالا | عالی | BS 1873 / API 602 |
| چک ولو | جلوگیری از برگشت جریان | خودکار | متوسط | — | API 594 |
| باترفلای ولو | قطع/وصل + کنترل محدود | سریع (۹۰°) | متوسط | متوسط | API 609 |
| استرینر | فیلتر ذرات | — | متغیر | — | — |
| شیر اطمینان | تخلیه فشار اضافه | خودکار | — | — | API 520 / 526 |
| پلاگ ولو | قطع/وصل سیالات سخت | سریع (۹۰°) | کم | محدود | API 599 |
کاربردهای واقعی شیرآلات فولادی کلاس 150 در صنایع ایران
صنایع نفت، گاز و پتروشیمی: بال ولو و گیت ولو WCB در خطوط جمعآوری با فشار متوسط پالایشگاههای آبادان، اصفهان و تبریز، و مجتمعهای پتروشیمی عسلویه استفاده میشوند. گلوب ولو برای تنظیم جریان در واحدهای تزریق مواد شیمیایی کاربرد دارد.
نیروگاهها: گیت ولو و گلوب ولو WCB در سیستمهای آب خنککننده، خطوط بخار کمفشار و کمکی نیروگاههای بخاری، گازی و سیکل ترکیبی.
آب، فاضلاب و آتشنشانی: گیت ولو و باترفلای ولو در تصفیهخانهها و ایستگاههای پمپاژ تهران، مشهد، اصفهان، شیراز، تبریز و اهواز. چک ولو در خروجی پمپهای آتشنشانی.
صنایع غذایی و دارویی: نسخه CF8M (استنلس استیل ۳۱۶) برای خطوط تولید که با مواد غذایی یا دارویی در تماس هستند، به دلیل سطح صاف، بهداشتی و مقاوم در برابر خوردگی.
تأسیسات صنعتی و HVAC: باترفلای ولو و بال ولو در سیستمهای گرمایش، تهویه و خطوط اطفای حریق ساختمانهای بزرگ تجاری و صنعتی.
راهنمای انتخاب شیر مناسب از کلاس 150
قطع/وصل سریع → بال ولو: یک چرخش ۹۰ درجه، افت فشار صفر، آببندی مطمئن.
قطع/وصل خطوط بزرگ → گیت ولو: مسیر جریان کاملاً باز، برای سایزهای ۴ اینچ و بیشتر اقتصادیتر.
کنترل دبی دقیق → گلوب ولو: تنها انتخاب درست؛ استفاده از بال ولو یا گیت ولو برای Throttling، عمر شیر را کاهش میدهد.
جلوگیری از برگشت جریان → چک ولو: الزامی در مکش پمپها و خروجی کمپرسور.
قطر بزرگ + فضای محدود → باترفلای ولو: سبکترین و ارزانترین گزینه برای خطوط بزرگ.
محافظت از تجهیزات → استرینر: باید قبل از هر شیر کنترلی و تجهیز حساس نصب شود.
ایمنی سیستم → شیر اطمینان: در هر سیستم فشاری که امکان افزایش ناخواسته فشار وجود دارد الزامی است.
برای راهنمای تخصصیتر انتخاب متریال بر اساس دما، مقاله راهنمای انتخاب متریال شیرآلات صنعتی را مطالعه کنید.
نصب و نگهداری شیرآلات فولادی کلاس 150
پیش از نصب: از تمیز بودن داخل شیر و همراستایی فلنجها اطمینان حاصل کنید. گسکت مناسب طبق ANSI B16.20 بین فلنجها قرار دهید. واشر و گسکت و پیچ و مهره فلنجی در پایپ فیتینگ موجودند.
هنگام نصب: پیچها را بهصورت متقاطع (ستارهای) سفت کنید. برای سایزهای بیشتر از ۶ اینچ از گیربکس یا اکچویتور استفاده کنید.
تست پس از نصب: تست هیدرواستاتیک ۱.۵ برابر فشار نامی (ASME B31.3) و تست نشتی سیت (API 598) اجرا شود.
نگهداری دورهای: هر ۶ تا ۱۲ ماه نشتی، خوردگی و عملکرد شیر را بازرسی کنید. شیرهایی که مدت طولانی ثابت ماندهاند را بهصورت دورهای چند بار کامل باز و بسته کنید.
قیمت شیرآلات فولادی کلاس 150 و عوامل مؤثر
نوع شیر: گلوب ولو به دلیل ساختار پیچیدهتر معمولاً گرانتر از بال ولو یا گیت ولو همسایز است. باترفلای ولو در سایزهای بزرگ اقتصادیترین گزینه است.
سایز: هر چه قطر بیشتر، قیمت بالاتر — شیر ۱۲ اینچ چندین برابر شیر ۲ اینچ قیمت دارد.
متریال: WCB ارزانترین، CF8M (316SS) گرانترین گزینه معمول. فولاد آلیاژی F11/F22 برای بخار پرفشار گرانتر از WCB است.
برند: Kitz ژاپنی گرانترین برند بازار ایران است؛ Orion و Nippon قیمت پایینتری با کیفیت قابل قبول ارائه میدهند. OMB ایتالیا برای کاربردهای صنعتی پیشرفته مناسب است.
نرخ ارز: اکثر شیرآلات فولادی کلاس 150 در ایران وارداتی هستند و نوسانات ارزی مستقیماً قیمت نهایی را تغییر میدهد.
لیست قیمت شیرآلات فولادی کلاس 150
قیمت شیرآلات فولادی کلاس 150 بر اساس سایز، نوع، متریال و برند تغییر میکند. جدول زیر برای استعلام و بهروزرسانی قیمت محصولات قابل استفاده است:
| شرح محصول | قیمت |
| قیمت شیرآلات فولادی کلاس 150 ½ اینچ | استعلام قیمت |
| قیمت شیرآلات فولادی کلاس 150 ¾ اینچ | استعلام قیمت |
| قیمت شیرآلات فولادی کلاس 150 ۱ اینچ | استعلام قیمت |
| قیمت شیرآلات فولادی کلاس 150 ۱¼ اینچ | استعلام قیمت |
| قیمت شیرآلات فولادی کلاس 150 ۱½ اینچ | استعلام قیمت |
| قیمت شیرآلات فولادی کلاس 150 ۲ اینچ | استعلام قیمت |
| قیمت شیرآلات فولادی کلاس 150 ۲½ اینچ | استعلام قیمت |
| قیمت شیرآلات فولادی کلاس 150 ۳ اینچ | استعلام قیمت |
| قیمت شیرآلات فولادی کلاس 150 ۴ اینچ | استعلام قیمت |
| قیمت شیرآلات فولادی کلاس 150 ۵ اینچ | استعلام قیمت |
| قیمت شیرآلات فولادی کلاس 150 ۶ اینچ | استعلام قیمت |
| قیمت شیرآلات فولادی کلاس 150 ۸ اینچ | استعلام قیمت |
| قیمت شیرآلات فولادی کلاس 150 ۱۰ اینچ | استعلام قیمت |
| قیمت شیرآلات فولادی کلاس 150 ۱۲ اینچ | استعلام قیمت |
| قیمت شیرآلات فولادی کلاس 150 ۱۴ اینچ | استعلام قیمت |
| قیمت شیرآلات فولادی کلاس 150 ۱۶ اینچ | استعلام قیمت |
| قیمت شیرآلات فولادی کلاس 150 ۱۸ اینچ | استعلام قیمت |
| قیمت شیرآلات فولادی کلاس 150 ۲۰ اینچ | استعلام قیمت |
| قیمت شیرآلات فولادی کلاس 150 ۲۴ اینچ | استعلام قیمت |
سایزهای رایج شیرهای فلنجی کلاس 150 فهرست شدهاند؛ بازه سایز هر نوع شیر (گیت، بال، گلوب، چک، باترفلای) بسته به استاندارد ساخت و سازنده متفاوت است و باید هنگام استعلام تأیید شود.
برندهای شناختهشده این محصول در بازار ایران: کیتز (Kitz)، اوریون (Orion)، نیپون (Nippon) و OMB. امکان تأمین هر برند و مدل باید استعلام شود.
قیمت نهایی باید بر اساس نوع، متریال، سایز، برند، استاندارد و موجودی روز استعلام شود.
سوالات متداول (FAQ)
شیرآلات کلاس 150 چند بار فشار را تحمل میکنند؟
شیرآلات کلاس 150 از جنس WCB در دمای محیط (تا ۳۸°C) تقریباً ۱۹.۶ بار (۲۸۵ PSI) ظرفیت دارند. این عدد با افزایش دما کاهش مییابد. مرجع: جدول رسمی ASME B16.34.
تفاوت کلاس 150 و کلاس 300 چیست؟
کلاس 300 از WCB در دمای محیط تقریباً ۵۱.۱ بار (۷۴۰ PSI) ظرفیت دارد — تقریباً ۲.۶ برابر کلاس 150. برای فشارهای بالاتر از ۲۰ بار باید از کلاس 300 یا بالاتر استفاده شود.
گیت ولو بهتر است یا گلوب ولو؟
برای قطع و وصل کامل با افت فشار حداقل: گیت ولو. برای کنترل دقیق دبی (Throttling): گلوب ولو. استفاده از گیت ولو برای تنظیم جریان، سیت آن را آسیب میزند.
WCB بهتر است یا CF8M؟
WCB برای سیالات معمولی (آب، گاز، نفت) اقتصادیتر است. CF8M (316SS) برای سیالات خورنده، کلراید بالا یا محیط دریایی الزامی است. CF8M معمولاً ۳ تا ۵ برابر WCB قیمت دارد.
حداکثر دمای کاری شیرآلات کلاس 150 چقدر است؟
برای WCB: تا ۴۲۵ درجه سانتیگراد (اما با کاهش قابلتوجه ظرفیت فشاری). برای CF8M: تا ~۴۵۰ درجه. برای دماهای کرایوژنیک، از LCB (ASTM A352) استفاده کنید.
بال ولو بهتر است یا باترفلای ولو؟
بال ولو: آببندی برتر، افت فشار کمتر، مناسب برای همه سایزها. باترفلای ولو: سبکتر، ارزانتر، فشردهتر — ترجیح برای سایزهای بزرگ (بالای ۶ اینچ) با بودجه محدود.
جمعبندی و راهنمای خرید شیرآلات فولادی کلاس 150
شیرآلات فولادی کلاس 150 با ظرفیت فشاری ~۲۰ بار در دمای محیط، ترکیب بهینهای از هزینه اقتصادی، قابلیت فشاری متوسط و تنوع طراحی برای پروژههای صنعتی، تأسیساتی و نفت و گاز ارائه میدهند.
سه اصل طلایی انتخاب:
- متریال را با سیال تطبیق دهید — WCB برای سیالات معمولی، CF8M برای محیط خورنده
- نوع شیر را با کاربرد تطبیق دهید — بال ولو یا گیت ولو برای On/Off، گلوب ولو برای کنترل دقیق
- جدول P-T Rating را بررسی کنید — قبل از نصب، ظرفیت فشاری شیر در دمای واقعی سیستم از ASME B16.34 تأیید شود
انتخاب درست این سه پارامتر، هزینه تعمیرات، نشتیهای ناخواسته و توقف خط تولید را به حداقل میرساند و عمر مفید تجهیزات را چند برابر میکند.
پایپ فیتینگ، تأمینکننده تخصصی انواع شیرآلات فولادی کلاس 150 از برندهای Kitz، Orion، Nippon و OMB با گواهی MTC، فلنج هماهنگ در فلنج صنعتی، واشر در واشر و گسکت و پیچ در پیچ و مهره است. کارشناسان فنی ما با مشاوره رایگان بر اساس نوع سیال، دما، فشار و استاندارد پروژه شما، بهترین گزینه را پیشنهاد میدهند. ارسال سریع به تهران، اصفهان، مشهد، شیراز، تبریز، اهواز، بندرعباس و عسلویه.